Français	العربية
Nom Complet	الإسم الكامل
Age	العمر
Sexe Homme Homme Femme	الجنس ذكر ذكر أنثى
Adresseَ	العنوان
Telephone	الهاتف
Communauté /Tribu	المجموعة البشرية او العرقية / القبيلة
Regionٍ	المنطقة
Village/ villeٍ	المدينة
Gouvernorat Gafsa Ariana Béja Ben Arous Bizerte Gabès Gafsa Jendouba Kairouan Kasserine Kébili Le Kef Mahdia La Manouba Médenine Monastir Nabeul Sfax Sidi Bouzid Siliana Sousse Tataouine Tozeur Tunis Zaghouan	الولاية قفصة أريانة باجة بن عروس بنزرت قابس قفصة جندوبة القيروان القصرين قبلي الكاف المهدية منوبة مدنين المنستير نابل صفاقس سيدي بوزيد سليانة سوسة تطاوين توزر تونس زغوان
Qualité ou fonction	العمل أو المهمة

Date التاريخ

Déclaration de consentement التصريح بالموافقة

Déclaration d’autorisation d’exploitation de l’image التصريح بالموافقة بأستغلال الصور

Contexte en tant qu'originaire d'une région connue pour la cavalerie traditionnelle et d'une famille de cavaliers (son père, ses frères et cousins) il a lui-même commencé à la pratiquer depuis les années 2014-2015

السياق يندرج المتحدث من منطقة بها العديد من الفرسان (أباه ،أخاه، و أولاد عمه ) و كانت بدايته في مجال الفروسية منذ حوالي 4 أو 5 سنوات (2014 /2015)

Rituels la cavalerie traditionnelle fait partie des festivités des mariages traditionnels, les fêtes de circoncision, les zarda et les festivals

طقوس -الاعراس التقليدية -"الطهورات " -الزرد والمهرجانات

Personnages / Porte-drapeaux / Principales personnes ressources / Références ses références sont: Haj Fahem Zouari, Khlifa Saaï, Lazhar Zidi et Aymen Lajnef

شخصيات / الشخصيات الرئيسية / المراجع ـألحاج الفاهم الزواري -خليفة الساعي -لزهر زيدي -أيمن لجنف

Contes / Légendes / Récits / Epopées il raconte les déplacements des cavaliers des aouled Maamar du gouvernorat de Gafsa vers le gouvernorat de Kasserine pour participer à la Zarda du marabout Sidi Tlil à Feriana (150 à 200km). pour être à temps, ils s'y rendaient 8 à 9 jours à l'avance. la mémoire collective garde le souvenir de la gazia des Béni Zid sur les aouled Maamar où ils leur ont pris beaucoup de biens et la riposte des Aouled Maamar (trois des cavaliers les plus vaillants de la région) qui ont pu récupérer leurs biens. cette bataille constitue une fierté pour toutes les générations des Aouled Maamar depuis 200 ans.

حكايات / أساطير / قصص / ملاحم -قصة انتقال فرسان اولاد معمر من ولاية قفصة الى ولاية القصرين ° زردة الولي الصالح سيدي تليل بفريانة ° : "كانوا يمشوا قبل الزردة ب 8 و 9 ايام على ظهور الخيل حوالي 150و200 كم ..." -قصة افتكاك اهالي قبيلة بني يزيد غنائم و ممتلاكات اهالي اولاد معمر ...(إلتحق بيهم فرسان أولاد معمر (3 من أشجع و أقوى فرسان في منطقة ) وقد إنتصر على فرسان بني يزيد و استرجع الغنائم ويعتبر المتحدث أن هذه القصة يفتخر بها أهلي المنطقة من جيل إلى جيل ( مع العلم أن هذه القصة منذ حوالي 200 سنة )

Description détaillée du (des) rituel(s) / évènement (s) avant, les festivités des mariages s'étendent sur sept jours et finissent par la procession du palanquin (jehfa) où la mariée est ramenée à la maison de son époux pour les zarda, les habitants commencent par préparer le parcours en ôtant les pierres sous le contrôle des cavaliers. Un parcours normal doit avoir 300m de long sur 10 à 15 mètres de large. Puis commencent les tentent à se dresser d'une façon ordonnée autour du parcours. c'est là où se prépare la nourriture. l'arrivée des cavaliers est le signal du début des festivités de la zarda. généralement il y a un espace dédié aux cavaliers où ils communiquent, s'informent et apprennent les uns des autres Il a participé aux festivals de gafsa, Sidi Tlil, Sidi Ali Ben Aoun, Tataouine? El Hamma. Il préfère les festivals aux Zarda parce qu'ils sont mieux organisés et rassemblent plus de cavaliers le chant des femmes est une partie des festivités, de même pour les troupes folkloriques, les liturgies bédouines , les chants soufi et autres et surtout le couscous à la viande d'agneau

وصف تفصيلي للطقوس / الأحداث كان العرس يدوم 7 أيام و7 ليالي ويأخذون فيها العروس على الجحفة والعطوش من منزل أبيها إلى منزل زوجها. وكانوا يتوقفون كل مرة للعب. بالنسبة للزرد يقوم الأهالي بتحضير مركض الخيل وتنظيفه من الحجارة مع استشارة الفرسان في ذلك. والأفضل أن يبلغ طوله ال300 متر فما فوق في حين يبلغ عرضه 10-15 مترا إذا سمح الفضاء. ثم تبدأ العشوش أي بيوت الشعر بالتوافد ويتم بناؤها بطريقة منظمة ويطبخ فيها الطعام. وأخيرا يأتي الفرسان كإشارة لانطلاق الزردة. أما كفارس فإنه وبعد استدعائه يستعد جيدا وينطلق صحبة زملائه. وعموما يتم تخصيص فضاء مخصص للفرسان ويختلطون بعقاد آخرين للتنافس فيما بينهم وللتعلم. وقد شارك المتحدث في مهرجان قفصة، سيدي تليل، سيدي علي بن عون، تطاوين، الحامة علما وأنه يفضل المهرجانات على الزرد لأنها أكثر تنظيما ويشارك فيه أكثر عدد من الفرسان.. ويشارك في هذه المناسبات غناء النسوة في إطار المحفل، والقصبة وفرق الفنون الشعبية، بالإضافة إلى الذكر البدوي والحضرة وغيرهما. ويقدمون فيهما الكسكسي بالمسلان.

Description détaillée de la (des) séances réservée (s) à l’équitation traditionnelle avant, les cavaliers qu'on invitait, allaient à pied au lieu des festivités. maintenant ils y vont en voiture soit pour une participation individuelle ou en groupe.

وصف تفصيلي لحصة الفروسية التقليدية كان الفرسان بعد استدعائهم يتنقلون على الأقدام في حين أصبحوا يتنقلون بسهولة على السيارات. ويذهبون للمشاركة الفردية أو الجماعية.

Description détaillée des techniques liées à l’équitation traditionnelle 1.généralement, chez les Hammama, c'est l'aîné des cavaliers, l'expert ou celui qui connaît le terrain en étant de la région, qui ouvre la voie. il le fait pour s'assurer que les autres cavaliers ne risquent rien. 2. le cavalier commence par vérifier la sangle de son cheval, de l'attacher convenablement du côté gauche 3. il détache son cheval, monte, vérifie son fusil, le charge et tire le "chien" vers l'arrière 4, il se voile le visage 5. il tient son fusil avec sa main gauche et avance au pas en levant sa tête 6. une fois au bout du parcours, il jette un coup d'œil vers l'arrière pour s'assurer qu'il n'y a rien sur le parcours (un geste de sécourité) 7. assuré du dégagement du parcours, avec sa main droite, il fait faire à son cheval un demi tour tout en maintenant son fusil dans sa main gauche en position de tir (la position de tir diffère d'une région à une autre et on se la transmet d'une génération à l'autre): le fusil peut être placé soit au niveau du front du cavalier ou au dessus de ce dernier. le cavalier change alors son fusil de main et se met à tourner son fusil dans l'air (Louleche) avant de faire feu deux fois. après le tir il remet son fusil dans sa main gauche et de sa main gauche tient la bride de son cheval pour l'arrêter et le tirer vers le bord du parcours pour pouvoir voir les autres cavaliers remarque: la direction du tir obéit à des règles bien précises et dépend des occasions: pendant les mariages on tire près du palanquin (jehfa) pendant les zarda, on tire vers le mausolée ou près de ce dernier pendant les festivals, on tire en direction la tribune des invités d'honneur ce sont les applaudissements et les you you des femmes qui montrent au cavalier le dgré d'appréciation du public et c'est également ce qui lui donne confiance en lui.

وصف مفصل لتقنيات الفروسية التقليدية 1- من المتعارف عليه بجهة الهمامة أن كبير الفرسان :الخبير" أو صاحب الميدان "ولد الجهة" هو الذي يبدأ بافتتاح المَر، ضمانا لسلامة بقية الفرسان. 2- يقوم الفارس ليتفقد حزام جواده ويربطه جيدا من جهة اليسار، 3- يحل الفارس رباط جواده، ويتوكل على الله ويمتطي جواده، ويتفقد مقرونه " يعمّر مقرونه" ويسحب الكلاب " الطارق" إلى الخلف، 4- يغطي الفارس وجهة باللثام " إنظر إلى وصف تفصيلي للأجسام والمعدات". 5- يشد مقرونه باليد اليسرى ويمشي بحصانه رويْدا "وحدة-وحدة" وسط المر رافعا رأسه. 6- عند وصوله إلى "رأس المشاف" يلتفت الفارس إلى الخلف " يسرق ضريبة" ليتأكد من فراغ المر من الجماهير أو من فرسان آخرين. ضمانا لسلامته وسلامة الحاضرين. 7- عند التأكد من فراغ المر، يدير الفارس جواده بيده اليمنى ويمسك المقرون باليد اليسرى في شكل النصبة. وتتنوع أشكال النصبات وفقا لدلالات معينة وخطط مرسومة تعلمها فرسان الجهة بالوراثة. والنصبة هي طريقة لوضع المقرون أمام أو فوق جبهة الفارس "وفقا لكلام المتحدث". ثم يُبدل المقرون إلى اليد اليمنى "ويدق مرفق يده اليسرى" ويبدأ في عملية " تلوليش المقرون" أو "يلولش" وهي عملية تدوير المقرون في الهواء. وقد ورثها محدثنا شخصيا عن الحاج الفاهم الزواري. ثم يُطلق النار في المرة الأولى والثانية. وعند الانتهاء من إطلاق البارود، يعيد مقرونه إلى يده اليسرى ويمسك لجام الجواد " لصراع" باليد اليُمنى. ليوقف الجواد. ثم يعيده ببطء ليوقفه بعيدا ويجلس لمشاهدة بقية الفرسان. ملاحظة: * تتم عملية إطلاق البارود في أماكن محددة ومتفق عليها وتختلف حسب المناسبة : - خلال الأعراس، يتم إطلاق البارود بالقرب من جحفة العروس. - خلال الزرد، يتم إطلاق البارود في اتجاه أو قرب الجامع أو الزاوية. - خلال المهرجانات، يتم إطلاق البارود في اتجاه منصة ظيوف الشرف. * يتفطن الفارس إلى تقييم الجمهور له خلال وبعد الميشاف وذلك من خلال التصفيق وعبارات الشكر وزغاريد النساء. وهو ما يدعمه معنويا ويزيد من ثقته بنفسه ويشجعه على مزيد اللعب بحماس.

Techniques / Méthodes d’entretien / préparation du cheval la formation du cheval commence dès son plus jeune âge (sa nourriture, ses soins et son hygiène). A deux ans on commence à le dresser à être calme et porter le harnachement et au son de feu. il a dressé des chevaux arabo-barbes

تقنيات و طرق إعداد الحصان تبدأ العناية بالجواد منذ ولادته بتربيته وعلفه ودوائه. وعند بلوغ السنتين يبدأ تدريبه وتعليمه كيف يكون هادئا وتعويده على تقلد الكسوة وعلى صوت الكرطوش. ويقدمون له القرط والشعير. وقد ربى المتحدث نوع العربي البربري..

Description détaillée des objets et des équipements (Matériaux / Facteurs / Artisans / Provenances) *la tenue du cavalier se compose de: la brassière (mentèle) le pantalon bouffant (saroual) les guêtres les chaussures le couvre-chef (ganour). chez les Hammama il se compose de: 1.En bas, la coidffe (kabous), il est fabriqué manuellement à partir de la plante de l'alfa tissée avec des fils solides. le sien est fabriqué par le Haj el Fahem Zouai, le grand cavalier des aouled Maater et leur aîné 2.le Agal composé de deux fils enroulés en corde. chez les hammama et les aouled Maamar, ils sont enroulés autour de la coiffe en lignes parallèles 3.la Kashta ou turban (écharpe jaune en soie qu'on enroule sur le couvre chef) 4.la lehfa (keffieh) blanche avec laquelle le cavalier peut couvrir tout son visage ou juste la moitié pour ne pas être reconnu lors des razia. elle lui sert aussi pour se protéger de la poussière et des changements du climat. elle sert également aux cavaliers de communiquer sans que ceux qui les regardent s'en rendent compte. 5. un fil de soie noire qui lie le agal au couvre- chef. chez les Hammama on le fait passer au dessus du ganour ou couvre-chef *le Houli, H'rem ou drapé, il est généralement fabriqué dans la région de Nefta, on l'appelle H'rem jridi. il est en soie et comporte une rayure jaune. c'est un élément d'élégance pour le cavalier. il coûte aux environs de 300 dinars tunisiens le foulard: c'est généralement le foulard de la mère du cavalier, il y a son odeur. il l'utilise pour attacher la partie supérieure du Houli à sa partie inférieure la ceinture: deux variétés de ceintures la ceinture de la poitrine en cuir brodé où on met les cartouches de plomb utilisées pendant les festivités la ceinture de chasse et on y met les cartouches de combat que les cavaliers utilisent pendant les razia et pour se défendre et également pour la chasse les cartouches le fusil *le harnachement du cheval 1.la bride composée elle-même des rennes (sraates), d'un frontal (dmagh) et d'un mors (fum). il y a trois variétés de brides: la Fass, la Bridou et l'espagnole dans lequel il y a une chaîne supplémentaire ainsi qu'un fil supplémentaire pour les rennes qui aident à maîtriser le cheval. ce fil s'attache à la ceinture de poitrine ou au doigt du cavalier. 2.l'arçon ou aadham c'est le support de la selle, on le couvre avec le cuir de chameau . deux pièces dans l'arçon : le qarbouz le pommeau et l'aadham ou arçon 3. les étriers ou Rkeb est la partie où le cavalier place ses pieds quand il monte à cheval, il est lié à l'arçon par le nessaa 4. la lybde ou tapis de selle, une pièce qui s'intercale entre le dos du cheval et la selle. avant on la commandait chez les artisans, qui la fabriquaient de laine et de savon, maintenant on l'achète toute prête 5. la sangle H'zam fabriqué de cuir et de tissu, on l'enroule sur tout le cheval et toutes les parties de la selle pour la sécurité du cavalier. 6. le collier glada, c'est une ceinture que le cavalier met au cou de son cheval pour le décorer 7. le Diyr ou poitrail, une ceinture brodée et décorée qu'on met sur la poitrine du cheval pour fixer la selle 8.la couverture de l'arçon ou Stara: un pièce en cuir brodé qui couvre l'arçon et s'adapte à sa morphologie 9.l'enveloppe extéreure ou Bycht : une pièce en cuir décorée qu'on met sur la selle et sur laquelle s'assoit le cavalier 10. le couvre reins ou Tikfel: un rectagle de tissus décoré aux couleurs du Marabout de la région qu'on jette sur les reins du cheval pour le décor 11.la têtière Aadhar: une pièce en cuir qu'on met sur la tête du cheval, attachée à la bride. sa fonction est aussi bien esthétique que sécuritaire car elle aide le cheval à regarder devant lui

وصف تفصيلي للأجسام والمعدات (المواد / العوامل / الحرفيون / أعمالهم) ** مكونات لباس الفارس: - المنتال - السروال العربي - الجزمات - الصباط - القنّور: يتكون قنور جهة الهمامة عموما من: 1- الكبوس: يدوي الصنع من مادة الحلفاء و خيوط متينة ويكون من الداخل. وهو مصنوع يدويا من طرف الحاج الفاهم الزواري، قدوة فرسان أولاد معمّر وقيدومهم. 2- العقال: خيطان متينان أسودا اللون. يضعهم فرسان أولاد معمر والهمامة عموما بطريقة يكونان فيها متوازيان كرمزية لهم. 3- الكشطة، لونها أصفر. 4- اللحفة، البيضاء، تاريخيا: يقوم الفارس بالتلثم باللحفة أي " تغطية نصف الوجه" قصد التنكر عند الغزوات، كي لا يُعرف، ثم أنها تقيه من الغبار وتغيّرات الطقس. كما يستعملها الفرسان للتحدث أو التخطيط بتستر دون أن يتفطن إليهما الجمهور 5- خيط أسود من الحرير، يربط العقال إلى القنور. ومن مميزات الجهة أن هذا الخيط يمر أعلى القنور. وفي طرفه يتم ربطه على شاكلة "النوارة" * الحولي: وتتم صناعته بمنطقة نفطة من ولاية توزر. لذلك يُسمّى بالحولي الجريدي. ويتميز الحولي الأصلي بكونه مصنوع من الحرير وفيه خط أصفر. ويزيد من أناقة الفارس. ويبلغ ثمنه حوالي 300 دينار تونسي. *المَحْرْمَة: وهي غطاء الرأس لوالدة الفارس ليتذكرها بها "يشم عليها الريحة. ووظيفتها أنها تشد الجزء العلوي من الحولي إلى جزئة السفلي. المحزمة، ومنها نوعان: 1- محزمة الصدر، وهي مصنوعة من الجلد و"مطروزة" ويوضَع فيها كرطوش الكسكسي الذي يُستعمل خلال المناسبات والاحتفالات. 2- محزمة الصّيد: و من خصوصيات جهة الهمامة وتاريخيا كان الفارس يضع فيها "الكرطوش الحَيْ" ويستعملها أثناء الغزوات أو للدفاع عن نفسه من جهة وللصيد من جهة أخرى. الكرطوش المقرون الكرطوش ** مكونات كسوة الجواد: 1 اللجام، ويتكون من: "الأصراع" و "الدماغ" والفم، وهناك ثلاثة أنواع من فم اللجام: :الفاس و البريدو والسبانيوري الذي يتميز بسلسلة إظافية. و خيط إظافي للاصراع لتسهيل التحكم في الجواد ويوضَع في محزمة الصدر دون ربطه، أو في الاصبع. 2 "العظم": وهو العمود الفقري للسرج ويتم تغليفه بجلد الإبل، ويتكون من القربوز والدجاجة. 3 الركاب، وهو الجزء الذي يضع فيه الفارس قدميه عند ركوب الجواد، ويتصل بالعظم عن طريق "النسع" 4 اللبدة، وهي قطعة توضَع بين ضهر الفرس والسرج. وكان هناك حِرفي من الجهة يصنعها يدويا من الصوف والصابون أما الآن فإن الفارس يشتريها جاهزة. 5 الحزام، وهو حزام من القماش والجلد يتم ربطه بطريقة معيّنة على كامل الجواد وكامل أجزاء السرج. لضمان سلامة الفارس. 6 القلادة: وهي حزام يضعه الفارس على عنق جواده لتزيينه. 7 الدير وهو حزام مزين يضعه الفارس على صدر الحصان لتثبيت السرج في مكانه. 8 الستارة، وهي قطعة جلدية مزينة تغلف العظم من الفوق وتدخل في جزأيْه القربوز والدجاجة. 9 البِشط: وهو قطعة من الجلد المزين، توضَع أعلى السرج ليجلس عليها الفارس 10 التكفال: وهو قطعة من القماش المزين توضع على مؤخرة الجواد لتزيينه. وترمز زينته إلى الولي الصالح للجهة. 11 "لعظار" قطعة توضع على رأس الجواد وتُربَط باللجام، له وظيفة جمالية، كما تقوم بمساعدة الجواد على التركيز إلى الأمام فقط.

Spécifications du cheval et du chevalier il a une préférence pour les chevaux noirs aux long cou le cavalier doit être calme et courageux. il doit être un homme de parole et d'honneur.

مواصفات الفرس و الفارس الحصان ذو القبة الطويلة واللون الأسود هو المفضل. على الفارس أن يكون شجاعا وهادئا وأمينا و"صاحب كلمة"

Spécialité première de l’interlocuteur

التخصص الأساسي للشخص المستجوب فارس جديد في ميدان الفروسية التقليدية ( المشاف)

L’équitation traditionnelle aujourd’hui à ses yeux

كيف يرى المحاور الفروسية التقليدية اليوم هنالك عدد كبير من الشباب "نافح" في الفروسية التقليدية لكن ينقصهم الدعم يبدأفصل الفروسية مع الربيع إلى أواخر الصيف. وليس لها أي دخل مادي لأنه يعتبرها كهواية فقط رغم ارتفاع تكلفة هذه الهواية. ويقول المتحدث أن هناك شغفا كبيرا بالفروسية التقليدية من طرف الشباب رغم كثرة العقبات ومنها عدم وجود قوانين منظمة لهذا القطاع وصعوبة الحصول على رخصة مسك سلاح الصيد.

Propositions Interlocuteur

الاقتراحات - الدعم المادي و المعنوي من قبل الدولة و الجمعيات - رخص مسك السلاح للفرسان "فارس من غير مقرون ماهوش فارس " - انشاء ملاعب للفروسية و دخول الجماهير بالتذاكر -انشاء قوانين لفائدة الفروسية التقليدية

Vos Remarques
ملاحظة جديدة	Ajouer

Remarques Chef Groupe

Remarques Superviseurs

Remarques administrateur

META TAGS Liste Mots Clés Gafsa Kasserine Kef Tunis selle equitation Zgara Makther Sidi Aich

META TAGS FR Liste Mots Clés قفصة قصرين كاف تونس سرج فروسية زقارة مكثر سيدي عيش